به گفته کیت کوچ ،مدیر ارشد هانیول یو او پی "در آینده پالایشگاه‌های چابکی را شاهد خواهیم بود به طوریکه در این پالایشگاه‌ها فرآیند تولید با سرعت بسیار بالاتری صورت می‌پذیرد.

مطابق پیش‌بینی‌ها در اقتصادهای نوظهور، تقاضا سوخت در قسمت حمل و نقل رشد فزاینده‌ای خواهد داشت. در حالیکه تقاضای کل جهانی تا ۲۰۳۰ با روند صعودی به اوج میرسد و در نهایت این روند متوقف شده و به یک ثباتی می‌رسد. این ثبات به دلیل معرفی موتورهای جدید با کارایی بالاتر و همچنین طراحی وسایل نقلیه با سوخت جایگزین خواهد بود. در عین حال، ظرفیت جدید پالایشگاه‌های محلی – در درجه اول در بازارهای نوظهور – در سالهای آینده به جریان خواهد افتاد و تهدیدی برای سوخت‌های متداول تولید شده توسط پالایشگاههایی است که هم اکنون عرضه کننده سوخت به آن بازارها هستند.
در نتیجه بسیاری از پالایشگاه‌های موجود در حال بررسی راه‌هایی برای خروج از بازارهای شدیدا رقابتی سوخت که رشد راکد و حاشیه سود رو به کاهش دارند، هستند. در عوض، به فرآیندهای پایین دستی جدید، که در آن تقاضا و حاشیه محصول همچنان رو به افزایش است، علاقه نشان می‌دهند.
در حالی که تقاضای سوخت همچنان در حال کند شدن است، تولید ناخالص داخلی جهانی سالانه حدود ۴٪ در حال رشد است. موتور این رشد، افزایش جمعیت و توسعه اقتصادی در آسیا، خاورمیانه، هند و به طور فزاینده ای در آفریقا و آمریکای لاتین است. صدها میلیون نفر در حال تجربه شکوفایی جدیدی هستند که تقاضا برای محصولات مصرفی، بسته‌بندی مواد غذایی، تدارکات پزشکی، تجهیزات ارتباطی و سایر موارد مبتنی بر محصولات پتروشیمی را افزایش می‌دهد.
به وضوح، در بسیاری از پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها، سوخت‌های بخش حمل و نقل جایگاه خود را به عنوان مهم‌ترین محصولات این واحدها در حال ار دست دادن هستند.
پالایشگاه‌ها در خاورمیانه از این روند مستثنا نیستند. در واقع، آن‌ها در زمره کسانی هستند که به شدت به دنبال ادغام با پتروشیمی جهت تضمین سودآوری‌های آتی هستند. بسیاری از آن‌ها در حال اجرای برنامه‌های مدرن‌سازی هستند که ظرفیت تولید پتروشیمی‌های جدید و فرآیندهای پالایش کارآمدتر را اضافه می‌کنند.همچنین، برخی از کشورهای خاورمیانه در توسعه و راه‌اندازی پتروشیمی‌های ساحلی سرمایه‌گذاری کرده‌اند.
امروزه در همه جای دنیا، برنامه‌های پالایشگاه‌ها نظم و انضباط بیشتری را دنبال می‌کنند و استراتژی‌های سرمایه گذاری را دنبال می‌کنند که برای رشد مداوم و پایدار طراحی شده‌اند. این یک فلسفه سرمایه‌گذاری است که با دقت مراحل تحول عملیات‌ها و فرآیندهای پالایش را در طول زمان، به طور خاص برای مدیریت ریسک و رشد اقتصادی مرحله‌بندی و برنامه‌ریزی می‌کند.این رویکرد همان چیزی است که “پالایشگاه آینده” نامیده می‌شود.
به جای یک پیکربندی استاندارد یا مجموعه‌ای از فن‌آوری‌های جدید ، پالایشگاه آینده یک چارچوب توسعه دارایی و مدیریت مواد خام است که به تضمین کارایی بهینه اقتصادی، سودآوری و اهداف محیط زیستی کمک می‌کند. این یک فرصت منحصر به فرد برای هر پالایشگاه است که از ترکیب های مختلفی از فناوری‌ها به طور ویژه در سرمایه‌گذاری دارایی‌ها استفاده کند. این عمل باید هماهنگ با تغییر شرایط بازار، منابع خوراک موجود، فناوری‌های جدید، محدودیت های نظارتی و رقابت با هدف حفظ سودآوری بلند مدت صورت بگیرد.
پالایشگاه‌های جدیدی که در خاورمیانه، چین و حتی آفریقا ساخته می‌شوند، از جدیدترین فناوری‌ها و کارآمدترین ژیکربندی استفاده می‌کنند تا بتوانند از الگوهای تحول تقاضا در دهه های آینده استفاده کنند. به همین دلیل، این کلاس جدید از پالایشگاه ها از مزیتی به اندازه ۱۵ دلار به ازای هر بشکه نفت و خوراک‌های پتروشیمی بهره‌مند می‌شوند. اگر این محصولات شامل فرآیندهای پتروشیمی بیشتر باشند، این پالایشگاه ها می‌توانند درآمد بیشتری به مقدار ۳۰ دلار به ازای هر بشکه کسب کنند. لذا، آنها نه تنها سودآورتر خواهند بود، بلکه نسبت به رکودها در صنعت مقاوم خواهند بود.
شدت بخشیدن به فرآیند‌ها، نحوه فرآیند پالایشگاه‌های جدید را تغییر داده و مزایای رقابتی بزرگی را ارائه می‌دهد. به جای واحدهای پردازش سنتی – با تبدیل نفت سنگین، همراه یک سری از واحدهای پردازش که محصولات سبک‌تر را پالایش می‌کنند – پالایشگاه‌های آینده به طور گسترده، تولیدسوخت و محصولات شیمیایی که نیازمند تغییر مشخصات ترکیبات است را امکان‌پذیر می‌کنند. مقدار درصد ترکیبات و فشرده‌سازی، انواع رآکتورها و طراحی کاتالیزورها متناسب با اهداف مختلفی عمل خواهند کرد.
امروزه نمونه‌های بی‌شماری از عملیات پالایش ساده و محدود اسلیت (slate) محصول را مشاهده می‌کنیم. این عملیات‌ها با سرمایه گذاری دقیق به منظور بهبود کارآیی آنها و سودآوری در عملیات یکپارچه پتروشیمی انجام می‌شود.
نقشه راه با ارزیابی کارایی کربن با هدایت مواد خام مناسب به فرآیندهای متناسب برای تولید با ارزش‌ترین محصولات تعریف شده است. ما بهره‌وری از استفاده از هیدروژن را برای بهبود مقادیر محصول، کل یوتیلیتی مورد نیاز در سراسر مجتمع، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و استفاده کارآمد از آب به عنوان یک منبع کمیاب ارزیابی می‌کنیم. این پنج معیار معین می‌کنند که چگونه سرمایه به طور موثر بکار گرفته می‌شود و در کنار ” شش بهره‌وری ” تعریف می‌کنند که چگونه و چه زمانی هر سرمایه‌گذاری باید انجام شود.
یکی از مهمترین عوامل ایجاد کننده در این فرایند تکاملی، ترکیب فناوری های دیجیتال است. پالایشگاه‌های آینده باید متصل به یک شبکه دیجیتال باشند تا بتواند پیچیدگی عملیات پالایش یکپارچه و پتروشیمی را به شکل بهینه مدیریت کنند. داده‌های کلیدی عملکردی در ساختار دوقلوهای دیجیتالی تحلیل می‌شوند تا به سرعت مشکلات نهفته و آشکار عملکرد را شناسایی کرده تا اقدامات اصلاحی متقابل صورت گیرد.
آنها همچنین می توانند به پرسنل عملیات کمک کنند تا چگونگی اسلیت محصول را تنظیم کنند. این تنظیم به منظور بهبود سودآوری با تغییر شرایط بازار و حتی بهبود و اصلاح فرآیند کار در پالایشگاه، انجام می‌گیرد. این سیستم‌ها ابزارهای اساسی برای اطمینان از رسیدن مجموعه به بهترین سطح ممکن تولید در هر ساعت از روز است.

مركز پايش تحولات انرژی جهان

  • نویسنده : مهدی فروغی